Klik hier voor ons aanbod

Lauwersmeer

 Recreatiewoningen jachthaven Oostmahorn

`Wij zijn eerst in een bootje gestapt en het Lauwersmeer op gevaren om de sfeer te proeven`, aldus Wim Germain, die samen met collega-architect Siebring de uitnodiging kreeg recreatiewoningen te bouwen bij de jachthaven van Oostmahorn. Al snel werd hun duidelijk, dat het gebied zo rijk aan natuurschoon is dat zij dit zoveel mogelijk ongerept wilden laten.

Achter de eeuwenoude zeedijk, die in de jaren zestig werd afgesloten, had rijkswaterstaat bij Oostmahorn een werkhaven gebouwd. Na de afsluiting werd deze overbodig en omgetoverd tot jachthaven aan het ontstane Lauwersmeer. Er kwamen steigers bij en een camping. De oude directiekeet van Rijkswaterstaat ging dienstdoen als receptie en kantoor en gedeeltelijk als campingwinkel. De overheidsinstantie bleef eigenaar, maar pleegde weinig onderhoud, waardoor het geheel nogal verwaarloosde. Toen namen enkele particulieren de zaak over en begonnen stukje bij beetje een goed geoutilleerd gebied voor recreatie van te maken. Dat paste ook volledig in het beleid van de gemeente Dongeradeel, waartoe het behoort. De nieuwe eigenaren namen in 1992 voorts het initiatief rond de jachthaven recreatiewoningen te gaan bouwen. 

De eigenaren benaderden drie architectenbureaus met de vraag een ontwerp te maken voor 38 recreatiewoningen. Men koos voor het plan van de architecten  Wim Germain en Rikus Siebring, beiden uit Assen, onder andere omdat hun ontwerp de fraaie, met riet begroeide oever gespaard zou blijven. De opdrachtgever had zelf het idee het rietveld op te spuiten en er land van te maken. De kracht van het ontwerp is dat de kwaliteiten van de diverse deelgebiedjes goed zijn geanalyseerd en omschreven. Daaruit is voor het gehele gebied een soort bestemmingsplan gerold, waaruit als vanzelfsprekend het ontwerp volgde. Dit sluit aan op de drie soorten gebieden: het rietveld, de haven en de manifest afwezige oude zeedijk. Een landtong, waar de catamarans op het gras zijn getrokken., fungeert als scharnierpunt tussen rietveld en haven, en is intact gelaten. Zo blijft deze ook betrokken bij de rest van de activiteiten, die vooral met het water van doen hebben. Alle woningen oriënteerden de architecten op dat water, en wel zodanig dat ook de zichtlijnen van de achterste woning tussen de voorste door het Lauwersmeer bereiken.

Het plan bestaat uit drie verschillende typen woningen: dijk-, haven- en rietwoningen. Alle zijn uitgevoerd in houtskeletbouw (hsb), een keuze die voor beide architecten vanzelfsprekend was: niet alleen omdat zij hbs qua sfeer het beste vonden passen bij de omgeving, maar ook omdat zij de vele voordelen ervan ten volle konden uitbuiten, zoals vrijheid van ontwerp, lichtheid in gewicht, eenvoudige isolatie en gemakkelijke prefabricage. Prettig voor de pleitbezorgers van houtskeletbouw is te weten, dat de opdrachtgever geen vragen stelde over de keuze voor deze bouwmethode. Die is zo langzamerhand een geaccepteerd gegeven in dit land. Vroeger bestond er een speciale bouwverordening voor vakantiehuisjes, maar die is niet meer van kracht. Sinds de invoering van het Bouwbesluit hanteert de overheid nu dezelfde normen en voorschriften als voor permanent bewoonde woningen.

De tien dijkwoningen zijn het grootst. Ze zijn langwerpig van vorm met afmetingen van 10,20 x  5,10 m. Ze staan haaks met hun rug in de dijk. In het souterrain bevinden zich de drie slaapvertrekken en de badkamer; op de begane grond –met de entree op dijkhoogte- treft men woonkamer, eetkamer, toilet en berging aan, alsmede een groot terras met uitzicht op het water over de havenwoningen heen en ertussendoor. Het souterrain is in metselwerk uitgevoerd. Voor de privacy is dit metselwerk aan één lange zijde op de verdieping en het terras doorgezet. De rest van de gevel bestaat uit western red cedar rabat met sponningen. Er staan geen heipalen onder; de dijkwoningen zijn direct op het opgebrachte zandpakket gefundeerd. Een aluminium halfrond dak dekt de woningen als een huif af.

Op een vierkante plattegrond van 7,50 x 7,50 m  -een mooie maat, waarbij gemakkelijk met de indeling kan worden gevarieerd- staan de negen havenwoningen. Hiervan zijn twee typen. Van het ene type, dat het verst van de weg afligt, is de intree naar de weg toegekeerd. Het andere type, dat dichter op de weg staat, heeft de entree aan de zijkant. Op de verdieping is de indeling van beide typen gelijk. Behalve de entree zijn op de begane grond drie slaapvertrekken, de woonkeuken, de sanitaire voorzieningen en een berging gesitueerd. Via de trap komt men in de woonkamer en een buitenkamer. Deze overdekte ruimte is aan twee gevelkanten bovenaan met glas afgeschermd. Het is hier heerlijk toeven in de luwte: beschut, maar toch in de buitenlucht. Het zonneterras bevindt zich op de begane grond vóór de woonkeuken. Aan drie zijden zijn de havenwoningen met een schil van rode baksteen bekleed. De gevel op de haven is van hout. Helaas uitverkocht!

Dat de architecten Germain en Siebring het riet spaarden en de woningen er gewoon tussenin zetten, was een briljant schot in de roos. Binnen een mum van tijd was het merendeel van de 19 huizen verkocht, hoewel deze wat kleiner en duurder zijn dan de dijkwoningen. De bouwkosten van deze laatste woningen lagen door de grotere afmetingen natuurlijk wel hoger. De opdrachtgever wilde de rietwoningen op betonpalen zetten, maar de architecten vonden dat dat echt niet kon. Uiteindelijk zijn er vierkant behakte basralocus palen toegepast. Het zijn tweedehands palen die eerder als remmingwerk hebben gefungeerd: duurzaam bouwen op z’n best. Onder iedere woning staan 9 palen met een lengte van 11 tot 12 m en een doorsnede van 25 x 25 cm. Naar de woningen lopen azobé steigers, die bij de huizen overgaan in terrassen  boven het water. Steigers en terrassen staan op lariks rondhoutpalen. Deze 6 m lange palen en de eveneens lariks onderslagen zijn onder vacuüm –en-druk gewolmaniseerd. Er zijn twee typen rietwoningen: het ene met een open buitenkamer aan het terras en drie slaapkamers boven, het andere met beneden één en boven twee slaapkamers. NOG SLECHTS 3 TE KOOP!

Luifel

Alle woningen hebben hun oriëntatie op het water. Bij de haven- en rietwoningen accentueerden de architecten dit met halfronde, omhooglopende dak, dat overgaat in een door stalen stangen vastgehouden luifel. De woningen speuren als het ware met de handen boven de ogen het Lauwersmeer af. Bewust is voor een aluminium dakbedekking gekozen, omdat dit materiaal een onbeperkte levensduur heeft en zich naadloos voegt in de door het water beïnvloede kleuren van de luchten. De rietwoningen zijn geheel met overhangend rabat bekleed, dus met aan de onderzijde een sponning ter halve dikte van het hout. De houtsoort is het duurzame Canadese western red ceder, dat met roestvaststalen nagels is bevestigd. In de timmerfabriek kreeg het rabat rondom een eerst laag dekkende verf in een dampdoorlatend systeem, waarna het op de bouw in twee lagen is geschilderd. De architecten kozen voor een grijsblauwe kleur, die prachtig in harmonie is met water en lucht. In de woningen gaat alles elektrisch, ook de verwarming, zoals je dat ook veel in Noorwegen en Zweden ziet. Deze bestaat uit een in de woonkamer geplaatste accumulerende kachel die op nachtstroom werkt en overdag de warmte weer afgeeft. Voorts zijn er in deze goed geïsoleerde woningen een paar kleine wandkacheltjes in badkamer, slaapkamer en halletje.

Gunstige ontwikkeling

De recreatiewoningen vormen een bijzonder interessant en fraai project, dat met grote deskundigheid en vakkundigheid is uitgevoerd. Van de 38 geplande woningen zijn er nu 21 gerealiseerd. Germain en Siebring begrijpen de voordelen van houtskeletbouw uitstekend en maakten daar in hun architectuur optimaal gebruik van. En dat is een gunstige ontwikkeling, want goede architectuur –niet alleen uiterlijk, maar ook voor de recreërende bewoners- komt men in recreatiewoningen nog te weinig tegen. Je zou er zo op vakantie naar toe willen.